Phương tiện giao thông Nhật Bản: Cách di chuyển và mua vé

Tổng quan về giao thông tại Nhật Bản

Phương tiện giao thông Nhật Bản chia thành nhiều nhóm, trong đó tàu điện là phương tiện được sử dụng phổ biến nhất. Tại các thành phố lớn như Tokyo, Osaka hay Kyoto, tàu điện và tàu điện ngầm giúp kết nối nhanh giữa các khu vực. Khi cần đi xa giữa các thành phố, Shinkansen là lựa chọn phổ biến nhờ tốc độ cao. Trong khi đó, xe buýt, taxi, ô tô thuê và xe đạp phù hợp với khu vực mà đường sắt chưa thuận tiện.

Phương tiện giao thông Nhật Bản: Cách di chuyển và mua vé

Theo Cơ quan Xúc tiến Du lịch Nhật Bản (JNTO), hệ thống giao thông của Nhật gồm Shinkansen, tàu điện địa phương, tàu điện ngầm, xe buýt, taxi, xe đạp và ô tô thuê. Mỗi phương tiện phù hợp với những nhu cầu di chuyển khác nhau. Cụ thể:

Bảng phương tiện nhanh theo nhu cầu

JR, tàu tư nhân và tàu điện ngầm khác nhau thế nào?

JR (Japan Railways) là mạng lưới đường sắt do các công ty JR vận hành, trong đó có nhiều tuyến tàu địa phương và Shinkansen. Một số loại pass dành cho khách du lịch cũng tập trung vào mạng lưới JR.

Tàu tư nhân là các tuyến đường sắt do những doanh nghiệp ngoài JR vận hành. Tại Tokyo, Osaka và các thành phố lớn, mạng lưới tàu tư nhân đóng vai trò quan trọng và thường kết nối các khu dân cư, trung tâm thương mại hoặc điểm du lịch.

Tàu điện ngầm chủ yếu phục vụ nhu cầu di chuyển trong khu vực đô thị. Tokyo và Osaka có hệ thống metro lớn, với nhiều tuyến do các đơn vị khác nhau vận hành.

Điểm cần lưu ý là một hành trình có thể kết hợp nhiều hãng khác nhau. Vì vậy, trước khi mua vé nên kiểm tra cả tên nhà ga, hãng vận hành và điểm chuyển tuyến, thay vì chỉ nhìn tên tuyến trên bản đồ.

JR, tàu tư nhân và tàu điện ngầm khác nhau thế nào?

Các phương tiện giao thông Nhật Bản phổ biến

Từ tàu điện, Shinkansen đến xe buýt, taxi và ô tô tự lái, mỗi phương tiện đều có ưu điểm riêng. Lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào thành phố bạn đến, khoảng cách, ngân sách, số lượng hành lý và thời gian di chuyển.

Tàu điện và tàu điện ngầm

Tàu điện và tàu điện ngầm là phương tiện giao thông Nhật Bản phổ biến được sử dụng thường xuyên nhất, đặc biệt phù hợp khi di chuyển tại Tokyo, Osaka và các thành phố lớn. Mạng lưới tàu phủ rộng, tần suất chuyến cao và kết nối trực tiếp với nhiều khu mua sắm, điểm tham quan, sân bay nên đây thường là lựa chọn thuận tiện cho khách du lịch.

Khi tra đường, bạn có thể sử dụng Google Maps hoặc ứng dụng Japan Travel by NAVITIME. Không chỉ nhìn tên tuyến, hãy kiểm tra tên ga tàu, hướng tàu đi, ga cần xuống và loại tàu. Một số tuyến có nhiều loại tàu chạy trên cùng đường ray, phổ biến gồm:

• Local: tàu dừng tại hầu hết các ga trên tuyến.

• Rapid: bỏ qua một số ga nhỏ nên thường nhanh hơn Local.

• Express: dừng tại ít ga hơn, giúp rút ngắn thời gian di chuyển.

• Limited Express: dừng tại ít ga hơn nữa và trên một số tuyến có thể yêu cầu mua thêm vé/phụ phí.

Lưu ý là không phải tất cả tàu đều do cùng một hãng vận hành. Ngoài JR còn có nhiều công ty đường sắt tư nhân và hệ thống tàu điện ngầm riêng của từng thành phố. Vì vậy, vé ngày hoặc vé của một hãng không mặc nhiên sử dụng được trên mọi tuyến. Trước khi mua pass, hãy kiểm tra phạm vi áp dụng để tránh mua loại vé tàu không phù hợp với lịch trình.

Tàu điện và tàu điện ngầm ở Nhật Bản

Tàu cao tốc Shinkansen

Shinkansen là lựa chọn phù hợp khi di chuyển giữa các thành phố lớn như Tokyo – Kyoto – Osaka, Tokyo – Nagoya hoặc Tokyo – Sendai. Mạng lưới Shinkansen trải dài từ Hokkaido đến Kyushu, với nhiều tuyến phục vụ các khu vực khác nhau của Nhật Bản.

Trên một số tuyến, đặc biệt Tokaido Shinkansen, du khách sẽ gặp các loại tàu như Nozomi, Hikari và Kodama. Nozomi dừng tại ít ga hơn nên thường có thời gian di chuyển nhanh hơn, trong khi Hikari và Kodama có nhiều điểm dừng hơn.

Tàu cao tốc Shinkansen

Khi mua vé, có hai hình thức chính:

• Ghế đặt trước (Reserved Seat): có số ghế cụ thể và phù hợp nếu muốn chắc chắn có chỗ ngồi.

• Ghế không đặt trước (Non-reserved Seat): hành khách ngồi trong khu vực ghế không đặt trước nếu chuyến tàu có loại ghế này.

Không phải mọi chuyến Shinkansen đều có cả hai loại ghế, vì vậy nên kiểm tra thông tin chuyến cụ thể trước khi mua.

Lưu ý khi mang vali lớn: trên một số tuyến Shinkansen như Tokaido, Sanyo, Kyushu và Nishi-Kyushu, hành lý có tổng kích thước ba chiều trên 160 cm cần đặt ghế đi kèm khu vực dành cho hành lý cỡ lớn. Việc đặt chỗ này không làm phát sinh thêm phí so với giá ghế đặt trước thông thường.

Nếu vali có tổng kích thước từ 161–250 cm, bạn nên chủ động đặt chỗ hành lý trước. Hành lý có tổng kích thước vượt quá 250 cm không được phép mang lên một số Shinkansen theo quy định của JR Central.

Xe buýt nội thành và xe buýt đường dài

Xe buýt là lựa chọn hữu ích khi điểm đến không nằm gần ga tàu. Kyoto là ví dụ điển hình bởi nhiều điểm tham quan nằm trong khu vực mà xe buýt có thể tiếp cận thuận tiện.

Xe buýt cũng có vai trò quan trọng trong các chuyến đi đường dài. Với hành trình liên tỉnh, xe buýt đường dài hoặc xe buýt đêm là lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn muốn giảm chi phí. Xe buýt đêm đặc biệt phù hợp với hành trình như Tokyo – Osaka khi muốn tiết kiệm một đêm lưu trú, nhưng thời gian di chuyển sẽ dài hơn Shinkansen.

Cách lên xuống và thanh toán xe buýt có thể khác nhau tùy từng địa phương. Một số tuyến yêu cầu lên bằng cửa sau, lấy vé đánh số và thanh toán khi xuống; trong khi một số tuyến áp dụng giá vé cố định. Nếu sử dụng thẻ IC như Suica hoặc PASMO, hãy kiểm tra biểu tượng IC trên xe và chạm thẻ theo hướng dẫn. Với xe buýt đường dài, thông thường cần đặt vé trước và kiểm tra kỹ điểm đón, điểm xuống, giờ khởi hành và quy định hành lý trước chuyến đi.

Xe buýt nội thành và xe buýt đường dài

Taxi

Taxi phù hợp khi đi nhóm nhỏ, mang nhiều hành lý, di chuyển vào ban đêm hoặc đến những địa điểm không thuận tiện bằng tàu và xe buýt.

Tại các thành phố lớn, bạn có thể bắt taxi tại điểm đón, bến taxi hoặc sử dụng ứng dụng đặt taxi. Một số ứng dụng phổ biến tại Nhật như GO, Uber, DiDi và S.RIDE. Một điều khá đặc biệt với du khách lần đầu đến Nhật là cửa taxi thường được tài xế điều khiển tự động. Bạn không cần tự mở hoặc đóng cửa khi lên xuống xe. Ngoài ra, taxi tại Nhật Bản tính phí theo đồng hồ cước và tài xế thường không yêu cầu tiền tip.

Nếu đến một địa chỉ ít phổ biến, nên chuẩn bị sẵn tên địa điểm bằng tiếng Nhật hoặc địa chỉ cụ thể trên điện thoại để tài xế dễ xác định điểm đến.

Taxi phù hợp khi đi theo nhóm

Thuê ô tô tự lái

Thuê ô tô không phải lựa chọn tối ưu nếu lịch trình chủ yếu nằm ở Tokyo, Osaka hoặc Kyoto, bởi hệ thống giao thông công cộng tại các thành phố này khá thuận lợi. Ngược lại, ô tô có thể hữu ích khi khám phá Hokkaido, Okinawa hoặc các vùng ngoại ô, vùng nông thôn có ít tuyến tàu.

Nhật Bản lái xe làn bên trái đường, vì vậy khi lần đầu tự lái cần đặc biệt chú ý khi vào giao lộ, chuyển làn và rẽ. Du khách cũng cần Giấy phép lái xe quốc tế (IDP) hợp lệ trước khi đến Nhật; quy định có ngoại lệ đối với một số quốc gia/vùng lãnh thổ nên cần kiểm tra đúng trường hợp của mình.

Ngoài chi phí thuê xe, du khách sẽ phải chi trả những khoản phí sau:

• Phí đường cao tốc.

• Tiền xăng nhiên liệu.

• Phí bãi đỗ xe.

Đặc biệt tại Tokyo và các thành phố lớn, chi phí bãi đỗ xe có thể ảnh hưởng đáng kể đến tổng ngân sách chuyến đi.

Xe đạp và đi bộ

Xe đạp và đi bộ phù hợp với những hành trình ngắn hoặc khi muốn khám phá các khu phố theo tốc độ chậm hơn.

Ở Kyoto, nhiều khu vực có thể kết hợp xe buýt, đi bộ và xe đạp để tham quan. Tại các thành phố nhỏ hoặc khu dân cư, xe đạp cũng giúp bạn chủ động hơn khi khoảng cách giữa các điểm không quá xa.

Tuy nhiên, không nên tùy tiện dựng hoặc khóa xe ở vỉa hè, lối đi hay khu vực cấm đỗ. Hãy tìm bãi đỗ xe đạp được chỉ định để tránh gây cản trở giao thông hoặc gặp vấn đề với quy định địa phương.

Xe đạp phù hợp khi muốn khám phá các khu phố nhỏ

Cách mua vé và thanh toán khi đi lại tại Nhật Bản

Cách mua vé phụ thuộc vào phương tiện di chuyển và tuyến bạn sử dụng:

• Với tàu điện thông thường, bạn có thể mua vé giấy tại máy bán vé tự động hoặc quầy vé trong nhà ga. Máy bán vé ở các ga lớn thường có hướng dẫn tiếng Anh, giúp du khách nước ngoài dễ thao tác hơn.

• Nếu thường xuyên đi tàu và xe buýt, thẻ IC như Suica, PASMO và các thẻ IC tương thích sẽ tiện hơn so với việc mua vé từng chặng. Bạn chỉ cần nạp tiền vào thẻ rồi chạm thẻ vào cổng soát vé khi vào và ra. Các thẻ IC cũng có thể được sử dụng tại một số cửa hàng tiện lợi, máy bán hàng tự động và dịch vụ khác.

Cách mua vé và thanh toán khi đi lại tại Nhật Bản

• Tuy nhiên, cần phân biệt thẻ IC với vé Shinkansen, vé tốc hành hoặc vé đặt chỗ. Thẻ IC chủ yếu đóng vai trò phương tiện thanh toán cho các hành trình thuộc hệ thống tương thích; không nên mặc định rằng cứ có tiền trong Suica hoặc PASMO là có thể lên mọi chuyến tàu tốc hành hay Shinkansen.

• Nếu dự định đi nhiều trong một khu vực, hãy so sánh tổng chi phí trước khi mua vé ngày hoặc regional pass. Với người đi nhiều chặng trên mạng lưới JR trong thời gian ngắn, có thể cân nhắc Japan Rail Pass (JR Pass). Ngược lại, nếu hành trình chủ yếu ở một thành phố và chỉ đi vài chuyến tàu, vé lẻ hoặc IC card có thể đơn giản hơn.

• Khi nạp tiền, bạn có thể sử dụng máy nạp tiền tại nhà ga hoặc các phương thức được hệ thống hỗ trợ. Nếu thẻ IC không đủ số dư, bạn có thể nạp thêm trước khi tiếp tục hành trình. Một số trường hợp cần thanh toán phần chênh lệch tại máy điều chỉnh vé hoặc quầy hỗ trợ trước khi ra khỏi ga.

Mỗi khu vực và phương tiện giao thông ở Nhật đều có cách thanh toán riêng. Dù đã có thẻ IC, du khách vẫn nên mang theo tiền mặt dự phòng.

Cách mua vé và thanh toán khi đi lại tại Nhật Bản

Nên chọn phương tiện nào cho từng hành trình?

Không có một phương tiện giao thông duy nhất phù hợp cho mọi chuyến đi. Bạn có thể lựa chọn dựa trên khoảng cách, thời gian, ngân sách và lượng hành lý:

Nếu ưu tiên tốc độ, Shinkansen thường phù hợp với hành trình liên tỉnh. Nếu ưu tiên chi phí, hãy so sánh tàu thường, xe buýt đường dài và các pass trước khi quyết định. Còn nếu ưu tiên sự chủ động ở vùng ngoại ô, thuê ô tô có thể mang lại nhiều thuận tiện hơn.

Kinh nghiệm sử dụng phương tiện giao thông Nhật Bản

Lần đầu sử dụng phương tiện giao thông Nhật Bản, bạn nên chuẩn bị trước một vài thông tin cơ bản. Điều này đặc biệt quan trọng tại Tokyo và Osaka, nơi có nhiều tuyến tàu giao nhau và lượng hành khách lớn.

• Tránh giờ cao điểm: Các tuyến ở Tokyo, Osaka và những thành phố lớn thường đông vào buổi sáng khi đi làm và buổi chiều khi tan tầm. Nếu mang vali lớn, nên tránh những khung giờ này khi có thể để việc lên xuống và chuyển tàu thuận tiện hơn.

• Kết hợp Google Maps với Japan Travel by NAVITIME: Google Maps thuận tiện để xem tổng thể hành trình và thời gian di chuyển, trong khi Japan Travel by NAVITIME có thể hỗ trợ tra cứu tuyến tàu, lịch chạy và các lựa chọn giao thông chi tiết hơn.

• Kiểm tra cả sân ga, hướng tàu và loại tàu: Không nên chỉ nhìn tên tuyến vì cùng một tuyến có thể có nhiều hướng chạy và loại tàu với số điểm dừng khác nhau. Trước khi lên tàu, hãy đối chiếu tên ga cuối, hướng đi và ga cần xuống.

• Xếp hàng đúng vị trí: Tại sân ga thường có vạch hoặc ký hiệu chỉ vị trí xếp hàng. Hãy đứng đúng khu vực và chờ hành khách xuống tàu trước khi bước lên, đặc biệt tại các ga đông người.

• Giữ âm lượng nhỏ khi đi tàu: Hạn chế gọi điện thoại hoặc nói chuyện lớn tiếng trên tàu. Nếu cần trao đổi, nên nói nhỏ để tránh ảnh hưởng đến những hành khách xung quanh.

• Kiểm tra chuyến cuối: Không nên mặc định tàu điện và tàu ngầm hoạt động 24/24. Nếu lịch trình kết thúc muộn, hãy kiểm tra chuyến cuối của tuyến đang sử dụng và chuẩn bị phương án thay thế nếu cần.

• Mang vali lớn nên ưu tiên thang máy: Khi chuyển ga, hãy tìm thang máy thay vì cố sử dụng cầu thang bộ với hành lý nặng. Đồng thời, nếu có thể, nên chọn hành trình ít đổi tàu để giảm việc kéo vali giữa các sân ga.

• Giữ vé giấy đến khi ra khỏi ga: Không nên vứt vé ngay sau khi qua cổng vào. Một số hệ thống yêu cầu vé được kiểm tra hoặc thu lại tại cổng ra, vì vậy hãy giữ vé cho đến khi hoàn tất hành trình.

Kinh nghiệm sử dụng phương tiện giao thông Nhật Bản

Nếu đang chuẩn bị lịch trình lần đầu đến Nhật, bạn có thể tham khảo thêm kinh nghiệm du lịch Nhật Bản để kết hợp thông tin về phương tiện, lịch trình, chi phí và những lưu ý trước chuyến đi.

Câu hỏi thường gặp

Đi lại ở Nhật nên dùng thẻ IC hay mua vé từng chặng?

Thẻ IC như Suica, PASMO sẽ tiện hơn nếu thường xuyên đi tàu điện, xe buýt. Nếu chỉ đi vài chặng, bạn có thể mua vé lẻ. Lưu ý, Shinkansen và một số tàu tốc hành có quy định mua vé riêng.

Du lịch Nhật Bản có cần mua JR Pass không?

Không phải ai đi Nhật cũng cần JR Pass. Nếu chủ yếu tham quan một thành phố hoặc đi ít chặng, mua vé lẻ thường hợp lý hơn. JR Pass phù hợp khi có nhiều hành trình đường dài trên mạng lưới JR; nên so sánh tổng tiền vé với giá pass trước khi mua.

Tàu điện Nhật Bản có hoạt động 24/24 không?

Không. Phần lớn tàu điện và tàu điện ngầm ngừng hoạt động vào ban đêm, với giờ chuyến cuối tùy tuyến. Nếu có lịch vui chơi đến tối muộn, hãy kiểm tra lịch tàu trước để chủ động tìm phương án thay thế.

Có được mang vali lớn lên tàu không?

Có, nhưng cần chú ý quy định của từng loại phương tiện giao thông ở Nhật Bản. Với một số tuyến Shinkansen, vali có tổng kích thước ba chiều trên 160 cm cần đặt chỗ ngồi kèm khu vực dành cho hành lý cỡ lớn. Với tàu điện thông thường, nên tránh mang vali cồng kềnh vào giờ cao điểm.

Phương tiện nào tiết kiệm nhất khi đi giữa Tokyo và Osaka?

Xe buýt đường dài, đặc biệt là một số tuyến xe buýt đêm, thường phù hợp nếu ưu tiên tiết kiệm chi phí. Shinkansen nhanh và thuận tiện hơn nhưng thường đắt hơn. Hãy so sánh giá vé, thời gian di chuyển và chi phí lưu trú để chọn phương án phù hợp.

Tàu điện Nhật Bản có hoạt động 24/24 không?

Hệ thống phương tiện giao thông Nhật Bản đa dạng, từ tàu điện, tàu điện ngầm, Shinkansen đến xe buýt, taxi, ô tô thuê và xe đạp. Chìa khóa để di chuyển thuận tiện không nằm ở việc lựa chọn phương tiện đắt hay nhanh nhất, mà là chọn đúng phương tiện cho từng chặng trong lịch trình. Hy vọng với những thông tin trên, BestPrice sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc mua vé, thanh toán và di chuyển, từ đó tận hưởng hành trình du lịch thuận tiện và trọn vẹn hơn.

Nếu bạn đang muốn khám phá Nhật Bản mà không phải tự lên toàn bộ lịch trình, tìm phương tiện, khách sạn và các điểm tham quan, có thể tham khảo các tour Nhật Bản của BestPrice để lựa chọn hành trình phù hợp với thời gian và ngân sách của mình.

Tác giả: Kiều Tú

Nguồn ảnh: Internet & BestPrice